تست های موضوعی شیمی دهم( شیمی 1)- جدول تناوبی و آرایش الکترونی
سوال 1:
عدد اتمی عنصری برابر 11 است. آرایش الکترونی آن چیست؟
الف 1s22s22p63s1
ب 1s22s22p5
ج1s22s22p63p1
د1s22s22p63s2
پاسخ: گزینه الف درست است. چون عدد اتمی 11 به عنصر سدیم (Na) اشاره دارد که برابر 11 الکترون دارد و آرایش الکترونیاش مطابق گزینه الف است. گزینه ب اشاره به کلر (عدد اتمی 17)، گزینه ج نادرست است چون الکترون این عنصر 3p1ندارد، گزینه د نادرست چون3s2 مربوط به منیزیم است.
سوال 2:
عنصر اکسیژن در کدام گروه جدول تناوبی قرار دارد؟
الف) گروه 16
ب) گروه 17
ج) گروه 14
د) گروه 18
پاسخ: گزینه الف درست است. اکسیژن عضو گروه 16 (گروه کربن) است و 6 الکترون ظرفیت دارد. گزینه ب مربوط به هالوژنها است، گزینه ج مربوط به گروه کربن نیست، و گزینه د گازهای نجیب را شامل میشود.
سوال 3:
عنصر فلزی که الکترون ظرفیت آن 3s1 باشد، در کدام بلوک جدول تناوبی قرار دارد؟
الف) بلوک s
ب) بلوک p
ج) بلوک d
د) بلوک f
پاسخ: گزینه الف درست است. آرایش 3s1 نشاندهنده بلوک s است، که در آن الکترون در اوربیتال نوع s قرار دارد. سایر گزینه ها مربوط به زیرلایه های دیگر هستند.
تست 4:
کدام عدد اتمی به عنصری تعلق دارد که آرایش الکترونی آن به شکل 1s22s22p5 باشد؟
الف) 7
ب) 8
ج) 9
د) 10
پاسخ: گزینه ج (9) صحیح است. آرایش 1s22s22p5 متعلق به عنصر فلوئور با عدد اتمی ۹ است. گزینه الف (۷) مربوط به نیتروژن، گزینه ب (۸) اکسیژن و گزینه د (۱۰) نئون است.
تست 5:
هر عنصر ستون آخر جدول تناوبی (گروه ۱۸) چه ویژگی آرایش الکترونی دارد؟
الف) یک اوربیتال p کاملاً پر
ب) یک اوربیتال s نیمه پر
ج) آرایش پایدار و کامل در لایه ظرفیت
د) تنها یک الکترون در اوربیتال s
پاسخ: گزینه ج صحیح است. گازهای نجیب (گروه ۱۸) همه لایه ظرفیتشان کاملاً پر است (آرایش پایدار). سایر گزینه ها یا نادرست یا تنها درباره برخی عناصر مصداق دارند.
تست 6:
عنصر X در دوره سوم و گروه ۱۶ قرار دارد. آرایش الکترونی کدام است؟
الف1s22s22p63s23p4
ب1s22s22p63s23p6
ج 1s22s22p63s23p2
د1s22s22p63s23p5
پاسخ: گزینه الف صحیح است. عنصر گروه ۱۶ و دوره ۳ گوگرد است. آرایش آن 3p4 دارد. سایر گزینهها مربوط به عناصر دیگر همان دورهاند (ب: آرگون، ج: سیلیسیم، د: کلر).
تست 7:
کدام گزینه صحیح است؟ با گذر از چپ به راست در یک دوره جدول تناوبی …
الف) شعاع اتمی افزایش مییابد
ب) انرژی یونش کاهش مییابد
ج) تعداد الکترون ظرفیت تغییر نمیکند
د) ظرفیت جذب الکترون افزایش مییابد
پاسخ: گزینه د صحیح است. در یک دوره، با افزایش عدد اتمی، میل الکترونی (ظرفیت جذب الکترون) معمولاً افزایش مییابد. گزینه الف عکس روند درست است، گزینه ب صحیح نیست زیرا انرژی یونش افزایش مییابد، ج نیز غلط است.
تست 8:
بلوک d جدول تناوبی شامل کدام گروههای اصلی است؟
الف) ۱ تا ۲
ب) ۳ تا ۱۲
ج) ۱۳ تا ۱۸
د) ۱۷ تا ۱۸
پاسخ: گزینه ب صحیح است. بلوک d شامل گروههای ۳ تا ۱۲ (فلزات واسطه) است. گزینه های دیگر بلوکهای s و p را شامل میشوند.
تست 9:
کدام مورد بیان کننده ترتیب درست پر شدن اوربیتالها در اتم است؟
الف1s→2s→2p→3s→3p→4s→3d
ب1s→2p→2s→3s→3p→4s→3d
ج 1s→2s→3s→2p→3p→4s→3d
د 1s→2s→2p→3p→3s→4s→3d
پاسخ: گزینه الف صحیح است. طبق اصل آفبا، الکترونها ابتدا در اوربیتال با انرژی کمتر (مثل 1s) پر میشوند و سپس به ترتیب 2s,2p,3s,3p,4s,3dپر میگردند. گزینه های دیگر ترتیب اشتباه دارند.
تست 10:
کدام یک از عناصر زیر در آرایش الکترونی خود یک استثنا دارد؟
الف) آهن (Fe)
ب) کروم (Cr)
ج) نیکل (Ni)
د) کلسیم (Ca)
پاسخ: گزینه ب (کروم) درست است. کروم به جای آرایش معمولی [Ar]4s23d4، آرایش [Ar]4s13d5دارد تا نیمهپر شدن اوربیتال d باعث پایداری بیشتر شود. گزینه کلسیم آرایش معمولی دارد و آهن و نیکل استثناهای مشابه کروم نیستند.
تست 11:
برای عنصر مس (Cu) چه آرایش الکترونی صحیح است؟
الف [Ar]4s23d9
ب [Ar]4s13d10
ج [Ar]4s23d10
د [Ar]4s03d10
پاسخ: گزینه ب صحیح است. آرایش الکترونی مس به خاطر پایداری اوربیتال d، مانند [Ar]4s13d10 نوشته میشود. گزینه الف و ج اشتباه هستند، گزینه د هم رایج نیست زیرا 4 s صفر نمیشود بلکه یک الکترون مینشیند.
تست 12:
کدام اصل بیان میکند که هیچ دو الکترونی در اتم نمیتوانند همزمان چهار عدد کوانتومی یکسان داشته باشند؟
الف) اصل آفبا
ب) قاعده هوند
ج) اصل طرد پائولی
د) اصل پسفردی
پاسخ: گزینه ج (اصل طرد پائولی) درست است که مربوط به ممنوعیت چهار عدد کوانتومی یکسان برای دو الکترون در یک اتم است.
تست 13:
کدام عنصر در جدول تناوبی آرایش الکترونی نادرست زیر را دارد؟
[Ar] 4s2 3d7به جای [Ar] 4s1 3d8
الف) کبالت (Co)
ب) نیکل (Ni)
ج) کروم (Cr)
د) منگنز (Mn)
پاسخ:** گزینه ب (نیکل) نادرستی فوق را دارد؛ نیازی به تغییر اوربیتال 4s به 1 ندارد و آرایش معمولی اش به صورت [Ar] 4s2 3d8 است. کروم و مس استثنائات معروفاند که اوربیتال 4sنصفه یا پر میشود.