قواعد بخش پذیری اعداد تا ۱۶ 



بخش پذیری اعداد تا ۱۶ به بررسی قواعدی میپردازد که با استفاده از آنها میتوان تشخیص داد یک عدد بر اعداد ۱ تا ۱۶ بخش پذیری است یا خیر. در ادامه، قواعد بخش پذیری برای اعداد ۱ تا ۱۶ آورده شده است:


۱بخش پذیری بر ۱:

  • همه  اعداد بر ۱ بخش پذیری هستند.

۲بخش پذیری بر ۲:

  • اگر رقم یکان عدد زوج باشد (۰، ۲، ۴، ۶، ۸)، آن عدد بر ۲ بخش پذیری است. همه ی اعداد زوج بر 2 بخش پذیر هستند.
  • مثال: ۱۲۴ (بر ۲ بخش پذیری است، چون رقم یکان آن ۴ است).

 

۳بخش پذیری بر ۳:

  • اگر مجموع ارقام عدد بر ۳ بخش پذیری باشد، آن عدد بر ۳ بخش پذیری است.
  • مثال: ۱۲۳ (مجموع ارقام: ۱ + ۲ + ۳ = ۶ که بر ۳ بخش پذیری است).
  • مجموع رقم های عدد 7۵12 برابر 1۵ است و 1۵ بر 3 بخش پذیر می باشد، بنابراین عدد7۵12 بر 3 بخش پذیر است.

۴بخش پذیری بر ۴:

  • اگر دو رقم سمت راست عدد بر ۴ بخش پذیری باشد، آن عدد بر ۴ بخش پذیری است.
  • مثال: ۱۳۲ (دو رقم سمت راست: ۳۲ که بر ۴ بخش پذیری است).
  • عدد ۵248 بر 4 بخش پذیر است. زیرا 48 بر 4 بخش پذیر است.

۵بخش پذیری بر ۵:

  • اگر رقم یکان عدد ۰ یا ۵ باشد، آن عدد بر ۵ بخش پذیری است.
  • مثال: ۱۲۵ (رقم یکان ۵ است).
  • اعداد ۶۵،  240 و 800  بر۵ بخش پذیر هستند.

۶بخش پذیری بر ۶:

  • اگر عدد هم بر ۲ و هم بر ۳ بخش پذیری باشد، آن عدد بر ۶ بخش پذیری است.
  • مثال: ۱۸ (رقم یکان زوج است و مجموع ارقام ۱ + ۸ = ۹ که بر ۳ بخش پذیری است).
  • عدد 132 هم بر 2 و هم بر 3 بخش پذیراست. پس بر6 نیز بخش پذیر است.

۷بخش پذیری بر ۷:

  • قاعده سادهای ندارد، اما یک روش معمول این است:
    • رقم یکان را دو برابر کنید و از بقیه عدد کم کنید.
    • اگر نتیجه بر ۷ بخش پذیری باشد، عدد اصلی نیز بر ۷ بخش پذیری است.
  • مثال: ۱۶۱ (۱۶ - ۲×۱ = ۱۴ که بر ۷ بخش پذیری است).
  • عدد ۵194 بر 7 بخش پذیر است

۸بخش پذیری بر ۸:

  • اگر سه رقم سمت راست عدد بر ۸ بخش پذیری باشد، آن عدد بر ۸ بخش پذیری است.
  • مثال: ۱۰۴۰ (سه رقم سمت راست: ۰۴۰ که بر ۸ بخش پذیری است).
  • اعداد 4۵000 و706۵6 بر 8 بخش پذیرهستند. زیرا سه رقم سمت راست آن ها یعنی صفر و6۵6 بر 8 بخش پذیرهستند.

۹بخش پذیری بر ۹:

  • اگر مجموع ارقام عدد بر ۹ بخش پذیری باشد، آن عدد بر ۹ بخش پذیری است.
  • مثال: ۱۲۶ (مجموع ارقام: ۱ + ۲ + ۶ = ۹ که بر ۹ بخش پذیری است).
  • عدد ۵148 بر 9 بخش پذیراست. زیرا مجموع رقم های آن یعنی 18 بر 9 بخش پذیر است.

۱۰بخش پذیری بر ۱۰:

  • اگر رقم یکان عدد ۰ باشد، آن عدد بر ۱۰ بخش پذیری است.
  • مثال: ۱۵۰ (رقم یکان ۰ است).
  • اعداد 70  ، 1200 و  810  بر 10 بخش پذیر هستند.

۱۱بخش پذیری بر ۱۱:

  • اگر تفاضل مجموع ارقام فرد و زوج (از راست به چپ) بر ۱۱ بخش پذیری باشد، آن عدد بر ۱۱ بخش پذیری است.
  • مثال: ۱۲۱ (مجموع ارقام فرد: ۱ + ۱ = ۲، مجموع ارقام زوج: ۲؛ تفاضل: ۲ - ۲ = ۰ که بر ۱۱ بخش پذیری است).
  • عدد ۵240312 بر 11 بخش پذیر است زیرا:  14 = 2 + 3 + 4 + 5    3 = 1 + 0 + 2    11 = 3 - 14

۱۲بخش پذیری بر ۱۲:

  • اگر عدد هم بر ۳ و هم بر ۴ بخش پذیری باشد، آن عدد بر ۱۲ بخش پذیری است.
  • مثال: ۱۴۴ (مجموع ارقام: ۱ + ۴ + ۴ = ۹ که بر ۳ بخش پذیری است و دو رقم سمت راست ۴۴ که بر ۴ بخش پذیری است).
  • اعداد 72 و  120  و 480 بر 12 بخش پذیر هستند.

۱۳بخش پذیری بر ۱۳:

  • قاعده سادهای ندارد، اما یک روش معمول این است:
    • رقم یکان را ۴ برابر کنید و به بقیه عدد اضافه کنید.
    • اگر نتیجه بر ۱۳ بخش پذیری باشد، عدد اصلی نیز بر ۱۳ بخش پذیری است.
  • مثال: ۱۶۹ (۱۶ + ۴×۹ = ۵۲ که بر ۱۳ بخش پذیری است).
  • عدد 247 بر 13 بخش پذیر است.

۱۴بخش پذیری بر ۱۴:

  • اگر عدد هم بر ۲ و هم بر ۷ بخش پذیری باشد، آن عدد بر ۱۴ بخش پذیری است.
  • مثال: ۱۴۰ (رقم یکان زوج است و بر ۷ نیز بخش پذیری است)
  • عدد 3۵42 هم بر 2 وهم بر7 بخش پذیر است. پس بر 14 نیز بخش پذیر است.

۱۵بخش پذیری بر ۱۵:

  • اگر عدد هم بر ۳ و هم بر ۵ بخش پذیری باشد، آن عدد بر ۱۵ بخش پذیری است.
  • مثال: ۱۳۵ (مجموع ارقام: ۱ + ۳ + ۵ = ۹ که بر ۳ بخش پذیری است و رقم یکان ۵ است).
  • عدد 43۵0 هم بر 3 و هم بر 5 بخش پذیر است. پس بر 4350 نیز بخش پذیر است.

۱۶بخش پذیری بر ۱۶:

  • اگر چهار رقم سمت راست عدد بر ۱۶ بخش پذیری باشد، آن عدد بر ۱۶ بخش پذیری است.
  • مثال: ۱۶۰۰ (چهار رقم سمت راست: ۱۶۰۰ که بر ۱۶ بخش پذیری است).