شناساگرهای اسید–باز آزمایشگاهی و محدوده pH تغییر رنگ



جدول مهم‌ترین شناساگرهای اسید–باز آزمایشگاهی و محدوده pH تغییر رنگ

نکته: «محدوده pH» یعنی بازه‌ای که در آن رنگ شناساگر به‌تدریج از رنگِ حالت اسیدی به رنگِ حالت بازی تغییر می‌کند.

نام شناساگر رنگ در محیط اسیدی رنگ در محیط بازی محدوده تغییر رنگ (pH) کاربرد/نکته رایج
کریستال ویولت (Crystal Violet) زرد بنفش/آبی 0.0 – 1.6 اسیدهای بسیار قوی
تیمول بلو (Thymol Blue) – گذار اول قرمز زرد 1.2 – 2.8 برای pHهای خیلی پایین
متیل اورانژ (Methyl Orange) قرمز زرد 3.1 – 4.4 تیتراسیون اسید قوی–باز ضعیف (مثل HCl با NH₃)
برموفنول بلو (Bromophenol Blue) زرد آبی/بنفش 3.0 – 4.6 نزدیک به متیل اورانژ، تغییر رنگ واضح
متیل رد (Methyl Red) قرمز زرد 4.2 – 6.3 مناسب برای برخی اسید ضعیف–باز قوی (بسته به منحنی pH)
برموکروزول گرین (Bromocresol Green) زرد آبی 3.8 – 5.4 در ناحیه اسیدی ملایم
برموکروزول پرپل (Bromocresol Purple) زرد بنفش 5.2 – 6.8 نزدیک pH خنثی
برموتیمول بلو (Bromothymol Blue) زرد آبی 6.0 – 7.6 عالی برای اسید قوی–باز قوی (اطراف 7)
فنول رد (Phenol Red) زرد قرمز 6.8 – 8.4 رایج در زیست/محیط‌کشت‌ها؛ نزدیک خنثی تا کمی بازی
کروزول رد (Cresol Red) – گذار دوم زرد قرمز 7.2 – 8.8 مناسب برای ناحیه کمی بازی
تیمول بلو (Thymol Blue) – گذار دوم زرد آبی 8.0 – 9.6 برای تیتراسیون‌های ناحیه بازی
فنول‌فتالئین (Phenolphthalein) بی‌رنگ صورتی/سرخابی 8.2 – 10.0 بسیار رایج در اسید ضعیف–باز قوی (مثل CH₃COOH با NaOH)
تیمول‌فتالئین (Thymolphthalein) بی‌رنگ آبی 9.3 – 10.5 برای pHهای بازی‌تر از فنول‌فتالئین
آلیزارین یلو R (Alizarin Yellow R) زرد قرمز 10.1 – 12.0 برای بازهای قوی/ناحیه بسیار بازی
ایندیگو کارمین (Indigo Carmine) آبی زرد 11.4 – 13.0 بسیار بازی (هرچند در ردوکس هم شناساگر است)