آموزش گرامر زبان انگلیسی پایه دهم (دبیرستان)

---

📖 درس 1

---

1.1 زمان حال کامل (Present Perfect)

این زمان یکی از مهم‌ترین زمان‌های زبان انگلیسی است که ارتباط بین گذشته و حال را نشان می‌دهد.

ساختار:
✅ فاعل + have/has + قسمت سوم فعل (Past Participle)

• برای فاعل‌های I, You, We, They از have استفاده می‌کنیم.

• برای فاعل‌های He, She, It از has استفاده می‌کنیم.

شکل منفی: فاعل + have/has + not + قسمت سوم فعل
شکل سوالی: Have/Has + فاعل + قسمت سوم فعل؟

---

🔹 کاربردهای زمان حال کامل:

1. کاری در گذشته انجام شده ولی نتیجه‌اش در حال حاضر مهم است.
I have lost my keys. (کلیدهایم را گم کرده‌ام → الان ندارم و نمی‌توانم وارد خانه شوم.)

2. تجربه (تا به حال در زندگی).
She has visited Isfahan twice. (او دو بار از اصفهان دیدن کرده است.)

3. عملی که در گذشته شروع شده و هنوز ادامه دارد.
They have lived in Tehran for ten years. (آن‌ها ده سال است در تهران زندگی می‌کنند.)

4. با قیدهایی مانند: just (همین الان), already (قبلاً), yet (هنوز), ever (تا به حال), never (هرگز), recently (اخیرا), so far (تاکنون).

---

🔹 قیدهای رایج در زمان حال کامل:

مثال‌ها:

• I have just finished my homework. (همین الان تکالیفم را تمام کردم.)

• Have you ever seen a tiger? (تا به حال ببر دیده‌ای؟)

• She hasn't called me yet. (او هنوز با من تماس نگرفته است.)

---

🔹 تفاوت Since و For:

• Since + نقطه شروع (نقطه زمانی مشخص): since Monday, since 2010, since I was a child

• For + مدت زمان: for two hours, for three days, for a long time

مثال:

• I have known him for five years. (پنج سال است او را می‌شناسم.)

• I have known him since 2019. (از سال ۲۰۱۹ او را می‌شناسم.)

---

1.2 افعال دوکلمه‌ای (Phrasal Verbs) 

1. cut down = قطع کردن (درخت)
People cut down trees to make paper. (مردم درختان را برای کاغذسازی قطع می‌کنند.)

2. throw away = دور انداختن
Don't throw away plastic bottles. (بطری‌های پلاستیکی را دور نریزید.)

3. turn off = خاموش کردن
Turn off the lights when you leave the room. (وقتی اتاق را ترک می‌کنی، چراغ‌ها را خاموش کن.)

---

🧪 تست‌های درس 1 (۴ تست)

1. A: "Is Sara here?"
B: "No, she _______ to the bank."

1. has gone

2. have gone

3. went

4. goes

✅ گزینه صحیح: 1
پاسخ تشریحی: "سارا به بانک رفته است (و هنوز برنگشته)" این کاربرد حال کامل برای عملی است که در گذشته انجام شده و نتیجه‌اش تا حال باقی است. فاعل she مفرد است، پس باید has gone بیاید.

---

2. I _______ my friend since last month.

1. haven't seen

2. didn't see

3. don't see

4. hasn't seen

✅ گزینه صحیح: 1
پاسخ تشریحی: استفاده از since last month نشان‌دهنده عملی است که از گذشته شروع شده و تا حال ادامه دارد. برای چنین موقعیتی از حال کامل استفاده می‌کنیم. فاعل I است، پس haven't seen صحیح است.

---

3. They have lived in this house _______ 2015.

1. for

2. since

3. ago

4. yet

✅ گزینه صحیح: 2
پاسخ تشریحی: بعد از since یک نقطه زمانی مشخص (۲۰۱۵) می‌آید. for برای مدت زمان استفاده می‌شود. yet در انتهای جملات منفی و سوالی می‌آید. ago با گذشته ساده استفاده می‌شود.

---

4. Have you _______ eaten Italian food?

1. ever

2. never

3. yet

4. just

✅ گزینه صحیح: 1
پاسخ تشریحی: در سوالات برای پرسیدن تجربه از ever استفاده می‌کنیم. معنی جمله: "آیا تا به حال غذای ایتالیایی خورده‌ای؟"

---

📖 درس 2

---

2.1 زمان گذشته کامل (Past Perfect)

این زمان برای اشاره به عملی به کار می‌رود که قبل از یک عمل دیگر در گذشته انجام شده است. به آن "گذشته در گذشته" نیز می‌گویند.

ساختار:
✅ فاعل + had + قسمت سوم فعل (Past Participle)

شکل منفی: فاعل + had + not + قسمت سوم فعل
شکل سوالی: Had + فاعل + قسمت سوم فعل؟

---

🔹 کاربردهای زمان گذشته کامل:

1. بیان توالی دو عمل در گذشته (عملی که زودتر انجام شده، گذشته کامل می‌گیرد).
When I arrived at the party, Ali had already left. (وقتی به مهمانی رسیدم، علی قبلاً رفته بود.)
→ اول علی رفت، بعد من رسیدم.

2. همراه با قیدهایی مانند: already, just, never, ever, by the time, before, after.

مثال:

• She had never seen such a beautiful sunset before. (او قبلاً هرگز چنین غروب زیبایی ندیده بود.)

• After they had finished their homework, they watched TV. (بعد از اینکه تکالیفشان را تمام کرده بودند، تلویزیون دیدند.)

---

🔹 تفاوت Past Perfect و Past Simple:

---

2.2 حروف اضافه (Prepositions) مهم 

1. famous for = معروف به خاطر
Isfahan is famous for its historical bridges. (اصفهان به خاطر پل‌های تاریخی‌اش معروف است.)

2. covered with = پوشیده شده با
The mountains are covered with snow. (کوه‌ها پوشیده از برف هستند.)

3. full of = پر از
The sky is full of stars. (آسمان پر از ستاره است.)

4. interested in = علاقه‌مند به
I am interested in learning English. (من به یادگیری انگلیسی علاقه‌مندم.)

---

🧪 تست‌های درس 2 (۴ تست)

5. By the time we got to the cinema, the movie _______.

1. started

2. had started

3. has started

4. starts

✅ گزینه صحیح: 2
پاسخ تشریحی: "By the time we got" اشاره به گذشته دارد و فیلم قبل از رسیدن ما شروع شده بود. برای عملی که قبل از عمل دیگر در گذشته انجام شده، از past perfect استفاده می‌کنیم.

---

6. After he _______ his homework, he went out to play.

1. finished

2. had finished

3. has finished

4. finishes

✅ گزینه صحیح: 2
پاسخ تشریحی: ابتدا تکالیف تمام شد، سپس بیرون رفت. عمل اول (تمام کردن تکالیف) قبل از عمل دوم (بیرون رفتن) در گذشته انجام شده است. بنابراین past perfect صحیح است.

---

7. I _______ such a delicious food before I went to Italy.

1. never ate

2. had never eaten

3. have never eaten

4. never eat

✅ گزینه صحیح: 2
پاسخ تشریحی: جمله می‌گوید قبل از رفتن به ایتالیا چنین غذایی نخورده بودم. رفتن به ایتالیا در گذشته است و عمل نخوردن قبل از آن اتفاق افتاده. برای بیان "تا قبل از یک نقطه در گذشته" از past perfect استفاده می‌کنیم.

---

8. Shiraz is famous _______ its beautiful gardens.

1. for

2. with

3. in

4. about

✅ گزینه صحیح: 1
پاسخ تشریحی: عبارت famous for به معنای "معروف به خاطر" است. شیراز به خاطر باغ‌های زیبایش معروف است.

---

📖 درس 3

---

3.1 جمله‌های شرطی نوع صفر و یک (Conditionals Type 0 & 1)

🔸 شرطی نوع صفر (Zero Conditional)

برای بیان حقایق علمی و عادات استفاده می‌شود. هرگاه شرط محقق شود، نتیجه حتماً رخ می‌دهد.

ساختار:
✅ If + حال ساده, حال ساده

مثال‌ها:

• If you heat ice, it melts. (اگر یخ را حرارت دهی، آب می‌شود.)

• If I am tired, I go to bed early. (اگر خسته باشم، زود می‌خوابم.)

---

🔸 شرطی نوع یک (First Conditional / Real Conditional)

برای بیان موقعیت‌های ممکن و محتمل در آینده استفاده می‌شود.

ساختار:
✅ If + حال ساده, will + فعل ساده

مثال‌ها:

• If it rains tomorrow, we will stay at home. (اگر فردا باران بیاید، خانه می‌مانیم.)

• If you study hard, you will pass the exam. (اگر سخت درس بخوانی، در امتحان قبول می‌شوی.)

---

🔹 تفاوت دو نوع شرطی:

---

3.2 حروف ربط (Conjunctions) در درس سوم

1. because = زیرا (دلیل)
He was happy because he got a good grade. (او خوشحال بود زیرا نمره خوبی گرفت.)

2. so = بنابراین (نتیجه)
It was raining, so I took my umbrella. (باران می‌بارید، بنابراین چترم را برداشتم.)

3. although = اگرچه (تضاد)
Although it was cold, he went swimming. (اگرچه هوا سرد بود، او شنا رفت.)

---

🧪 تست‌های درس 3 (۴ تست)

9. If you _______ the plants, they die.

1. don't water

2. won't water

3. didn't water

4. haven't watered

✅ گزینه صحیح: 1
پاسخ تشریحی: این جمله یک حقیقت عمومی را بیان می‌کند (اگر گیاهان را آبیاری نکنی، می‌میرند). برای حقایق علمی از شرطی نوع صفر استفاده می‌کنیم. بنابراین after if از حال ساده استفاده می‌شود.

---

10. If she _______ hard, she will succeed.

1. work

2. works

3. will work

4. worked

✅ گزینه صحیح: 2
پاسخ تشریحی: این یک شرطی نوع یک است (احتمال در آینده). در شرطی نوع یک، بعد از if از حال ساده استفاده می‌کنیم. فاعل she مفرد است، پس works صحیح است.

---

11. _______ it was raining, we went for a walk.

1. Because

2. So

3. Although

4. If

✅ گزینه صحیح: 3
پاسخ تشریحی: جمله بیانگر تضاد است: "اگرچه باران می‌بارید، ما برای پیاده‌روی رفتیم." برای بیان تضاد از although استفاده می‌کنیم.

---

12. He was ill, _______ he didn't go to school.

1. because

2. so

3. although

4. but

✅ گزینه صحیح: 2
پاسخ تشریحی: جمله بیانگر نتیجه است: "او مریض بود، بنابراین به مدرسه نرفت." برای بیان نتیجه از so استفاده می‌کنیم.

---

📖 درس 4

---

4.1 بیان توانایی در گذشته (Could / Was able to)

🔹 Could

برای بیان توانایی عمومی در گذشته (توانایی که در طول زمان داشته‌ایم) استفاده می‌شود.

ساختار: ✅ فاعل + could + فعل ساده

مثال:

• When I was five, I could swim. (وقتی پنج سالم بود، می‌توانستم شنا کنم.)

• My grandfather could speak three languages. (پدربزرگم می‌توانست به سه زبان صحبت کند.)

❌ منفی: could not / couldn't

---

🔹 Was / Were able to

برای بیان توانایی در موقعیتی خاص و در یک زمان مشخص در گذشته استفاده می‌شود. (معمولاً برای کاری که موفق به انجامش شده‌ایم.)

ساختار:
✅ was/were able to + فعل ساده

مثال:

• The fire spread quickly, but everyone was able to escape. (آتش به سرعت گسترش یافت، اما همه توانستند فرار کنند.)

• I finished my work early, so I was able to help my friend. (کارم را زود تمام کردم، بنابراین توانستم به دوستم کمک کنم.)

---

🔹 تفاوت Could و Was/Were able to:

در جملات مثبت، برای بیان توانایی در یک موقعیت خاص (موفقیت در انجام کاری) از was/were able to استفاده می‌کنیم. Could معمولاً برای توانایی‌های عمومی به کار می‌رود.

نکته: در جملات منفی، couldn't و wasn't/weren't able to هر دو به یک معنا هستند و می‌توان از هر دو استفاده کرد.

---

4.2 کاربردهای مصدر (Infinitive) و Gerund

🔸 مصدر با to (to + infinitive)

کاربردها:

• بعد از صفت‌ها: I am happy to see you.

• برای بیان هدف: He went to the store to buy some milk.

• بعد از برخی افعال: want, need, decide, plan, hope, learn, etc.
  I want to travel to Europe.

🔸 Gerund (فعل + ing)

کاربردها:

• به عنوان فاعل جمله: Swimming is good exercise.

• بعد از حروف اضافه: Thank you for helping me.

• بعد از برخی افعال: enjoy, mind, suggest, avoid, etc.
  I enjoy reading books.

---

🧪 تست‌های درس 4 (۴ تست)

13. When I was a child, I _______ climb trees.

1. can

2. could

3. was able to

4. am able to

✅ گزینه صحیح: 2
پاسخ تشریحی: جمله به توانایی عمومی در گذشته اشاره دارد. برای توانایی عمومی در گذشته از could استفاده می‌کنیم.

---

14. The door was locked, but I _______ open it with a key.

1. could

2. was able to

3. can

4. may

✅ گزینه صحیح: 2
پاسخ تشریحی: این جمله به یک موقعیت خاص در گذشته اشاره دارد که موفق به انجام کاری شده‌ایم (توانستم در را باز کنم). برای چنین موقعیتی از was able to استفاده می‌کنیم.

---

15. I enjoy _______ time with my family.

1. spend

2. to spend

3. spending

4. spent

✅ گزینه صحیح: 3
پاسخ تشریحی: بعد از فعل enjoy باید از gerund (فعل + ing) استفاده کنیم.

---

16. She went to the library _______ some books.

1. borrow

2. to borrow

3. borrowing

4. borrowed

✅ گزینه صحیح: 2
پاسخ تشریحی: این جمله هدف را بیان می‌کند (برای کتاب گرفتن). برای بیان هدف از مصدر with to استفاده می‌کنیم.

---

📝 پاسخنامه کلیدی

---

---

✅ جمع‌بندی نهایی: